İkiz Gebelik
İkiz Gebelik ve Perinatoloji Uzmanı
Sevgili okuyucum,
Aşağıdaki satırlar herhangibir bilimsel veya sosyal kaygı veya beklenti ile yazılmamıştır. Aklınızdaki sorulara muhtemelen cevap olmayacaktır. Gerçekte öğrenmek istediklerinizi sizi bilen hekiminize ya da, isterseniz bana iletişim kanalımızdan sorabilirsiniz.
İki ya da daha fazla bebek beklenilen çoğul gebelikler, riskli gebelikler tanımının ilk sırasındadır. Perinatoloji uzmanı, bu tür gebeliklerde yaşanabilecek problemleri mümkün olduğu kadar erken tespit ederek, kısa sürede kontrol altına alınmasına yardımcı olur.
Aslında değişmeyen amaç “Güvenli Gebelik, Güvenli Doğum” ile sağlıklı nesiller ve sağlıklı toplumdur.
İkiz gebelik göreceli olarak ender sayılsa da, kabaca bir değerlendirme ile, annenin genetiğinde vardır. Sosyoekonomik ve kariyer kaygılar ile gebelik için ilerleyen anne yaşı ve yardımcı üreme tekniklerinin uygulama alanının artmasıyla, çoğul gebelikler çok daha sık görülmektedir. Çoğul gebelik, ulaşılabilirlik çerçevesinde perinatoloji uzmanı tarafından takip edilmelidir. Sık görülen ikiz gebelik, tek veya çift yumurta ikizleri olmak üzere kabaca iki ana grupdadır. Yüzde 80’den fazla ikiz çift yumurtadır. Çift yumurta ikizliği, doğal süreç düşünüldüğünde, anne tarafından genetik bir aktarım olarak görülebilir. Annenin gebelik için ileri yaşta olması, vücut kitle indeksinin yüksekliği ve artan gebelik sayıları, ikiz gebeliğe neden olarak kabul edilebilir. Çoğul gebeliklerde bebekler, genellikle, tekil bebek gibi 26-28. haftaya kadar benzer şekilde büyümekte, sonrasında olası sorunlar belirmeye başlamaktadır. Bu bakımdan, mümkünse tüm izlemin, eğer şartlar elvermiyorsa, 1. ve 2.trimester taramalarının mutlaka perinatoloji uzmanı tarafından yapılması, sonrasında da hiç değilse doğuma yakın sürecin mutlaka perinatoloji uzmanı olan bir ortamda yönetilmesi önem taşımaktadır.
Çoğul gebeliklerde daha sık görülen riskler;
- Erken su kesesi açılması, erken eylem ve doğum,
- Gebelik şeker hastalığı
- Gebelik hipertansiyonu
- Rahim ağzı yetmezliği
- Gebelik, doğum ve doğum sonu kanamaları
- Gelişme geriliği
Bebeklerin gelişimlerinin eşit gitmeyip sıkca ayrışması da problem olabilir. Büyüme gelişme farklılığının bebeğin hastalığı olup olmadığının tespiti perinatolojinin alanıdır.
İkiz gebeliklerde, gebelik, doğum ve doğum sonu riskler, iki katına çıkar gibi düşünülse de, çok daha fazla artmaktadır. Gebelik rahim içinde belirlendikten sonra, rutin ilk kan testleri ve fizik muayenenin ardından genellikle 7-8 hafta aralığında, koryon-ileri haftaların plasenta yapılarının tek ya da çift olduğunun belirlenmesi çok önemlidir. Plasenta tek ise aynı yumurta bebekleri olarak tanımlanır. Normal tekil gebelikde, doğum ve doğum sonu anne bebek problem katsayısı birse, ikizlerde bu oran yedi kata kadar artabilir. Perinatoloji uzmanının izleminde ultrasonografi en önemli araçtır. İlk detaylı ultrason incelemesi 12-14. haftada yapılır ve sonrasında sürece göre bir izlem belirlenir. Her annede hipertansiyon, diyabet, düşük ve kanama riski olsa da ikiz bebek taşıyan annelerde bu problemler daha sıktır. Perinatoloji uzmanları da bu olasılıkları erkenden taramaya ve tanımaya çalışır. Ayrıca erken doğum oranı tekil gebeliğe göre yüksek olduğu için serviks-rahim ağzının ultrasonografik izlemi de önemlidir.
Beslenmeye daha özen göstermek gerekir
Çoğul gebeliklerde, anne adayının alacağı ağırlık normalden biraz daha fazla olur. Mümkünse diyetisyen önerisi alınması beslenme düzeni açısından faydalıdır. Kişiden kişiye farklılık göstermekle birlikte, alınan besinlerin kabaca yüzde 40’ının yağ, yüzde 20’sinin karbonhidrat, yüzde 40’ının da proteinden oluşması pratik olarak doğrudur. Demir, folik asid, iyod, D-vitamini ve omega başta olmak üzere besin desteklerinin de önemi kabul edilmektedir. Çoğul gebeliklerde gereksiz ağırlık artışı başlıbaşına bir risktir.
Doğum yöntemi endişesi
Çoğul gebeliklerde doğum yöntemi ile ilgili hep spekülasyonlar olmaktadır. Sezaryen doğum oranının yüksek olduğu bir gerçekdir. Ama özellikle, plasentalar ve amnionların ayrı olduğu çift yumurta ikizlerinde, iki bebek de başları ile doğum yoluna yönelmişler ve şartlar uygun ise vaginal doğum beklenir. Ender de olsa ilk bebeğin vaginal doğumunun ardından ikinci bebek için müdahale veya sezaryen gerekebilir. Doğum endikasyonunda perinatolojik yorum önemlidir.
Özetle belirtmek gerekirse, perinatoloji, tüm gebelik süreçlerinde gerekli bir disiplindir. Hem rutinde hem özel durumlarda ama kesinlikle ikiz-çoğul gebeliklerde, anne ve bebek sağlığına tartışmasız katkısı vardır.
Güvenli Gebelik İzlemi, Güvenli Doğum.